Aanwinst van de maand

In deze rubriek laten we u een van de meest bijzondere aanwinsten van de afgelopen maand zien.

Het kan een kleine collectie zijn maar ook een klein object.

In alle gevallen is het een mooie aanwinst voor de museumcollectie.

Verzetscollectie van H. ter Burg uit Dinxperlo
Kranten-totaal 1

Deze maand hebben we een geweldige collectie gekregen van de heer ter Burg uit de nalatenschap van zijn vader. Het is een collectie documenten van Hendrik ter Burg een oud dienstweigeraar die nadat zijn werkgever van Joodse afkomst werd opgepakt in het verzet betrokken raakte. Op het moment dat ter Burg bezig was zijn werkgever op weg te helpen naar Zwitserland werd hij zelf ook gearresteerd. Er was te weinig bewijs en hij werd weer vrij gelaten. Hij is daarna buitengewoon actief geworden op alle fronten in het verzet. Hij werkte mee aan de illegale krant de Vrije Koerier in de omgeving van Dinxperlo en hielp mensen met onderduiken. Later heeft hij ook nog rond de 75 valse persoonsbewijzen gemaakt. Het vervalsen van persoonsbewijzen lag erg dicht bij zijn expertise van tekenaar. Na de bevrijding is hij de commandant van het verzet in Dinxperlo geweest en was actief op zoek naar politieke vluchtelingen en voormalige pro duitse personen en NSB ers.Hieronder geven we nog een verhaal van de mislukte ontsnappingspoging van de werkgever van H. ter Burg.

LBD-legitimatiekaart-ter-Burg 1

Al vroeg in de oorlog 1941 was de heer ter Burg vrijwillig lid van de lucht beschermings dienst (L.B.D.)

ontslag-militaire-dienst-1933 1

Bewijs van ontslag uit militaire dienst in 1933 de heer ter Burg was destijds dienstweigeraar en heeft daarvoor nog een half jaar vast gezeten in de militaire gevangenis in Venhuizen.
tapijtfabriek-prins-kapot 1
De verwoeste tapijtfabriek waar ter Burg al voor de oorlog werkzaam was, nagenoeg geheel verwoest na de geallieerde beschietingen in 1945.
 

BS overal gedragen door de knokploeg (KP) van kwartier IV in Utrecht.

bs overal totaal op pop bew

Gedurende de periode van 7 mei tot 8 augustus 1945 was het georganiseerde verzet van Utrecht onder gebracht bij de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten de N.B.S.                                  Een deel van die groep is hieronder op de foto te zien.

BS overal groepsfoto groot zwart wit bew

Staand van links naar rechts:

Gerrit, Karel, Bep, Henk, lange Joop en kleine Joop, Ted was niet aanwezig.

Zittend van links naar rechts:

Koerierster Bep, Dhr. Van Plaat (Chef Staf BS Utrecht) schuilnaam de Raad, J. van Uitert (leider knokploeg) schuilnaam Nico en Koerierster Dicky.

De overal die we hier laten zien is de overal die op de foto door de heer van Uitert wordt gedragen. De overals kwamen begin mei 1945 ineens beschikbaar vanuit het geallieerde leger aldus de heer van Uitert. De geallieerden wilden daarmee kennelijk een duidelijk onderscheid gaan maken onder alle verzetsmensen. Ze moesten herkenbaar zijn voor het militair gezag en alleen de verzetsmensen met een blauwe mouwband met de witte letters CD mochten een wapen dragen na 8 mei 1945.

Een bijzondere bodemvondst

Recentelijk (zomer 2012) heeft iemand met een metaaldetector op zoek naar munten een bijzondere ontdekking gedaan. Tijdens zijn zoektocht rondom kasteel Hackfort bij Vorden kreeg hij een enorme uitslag op de detector die heel wat groter was dan een munt. De schop ging in de grond en tot zijn verbazing vond hij de aanwinst van deze maand. Na een tip van de politie en overleg met de Officier van Justitie hebben we dit boordwapen van een Engels vliegtuig aan onze collectie kunnen toevoegen.

Browning-werkbank

De aanwinst is een bodemvondst boordmitrailleur, de Browning .303 Mark II.

De Browning werd door de R.A.F. (Royal Air Force) geadopteerd en werd geproduceerd door Vickers Armstrong en BSA om patronen van het kaliber .303 (7.7 mm.) te kunnen verschieten en werd daarna de Browning .303 MK 2 in Britse dienst genoemd. Het was oorspronkelijk een 1930 model Colt-Browning met patroon band voeding. Het was ontworpen om hydraulisch afgevuurd te worden vanuit de vleugels van een vliegtuig. Er werden echter ook modellen gemaakt die met een aanpassing handmatig afgevuurd konden worden vanuit bommenwerpers en verkenningsvliegtuigen. Het wapen had een vuurkracht van 1150 patronen per minuut.

totaal presentatie museum 3
De Browning na conservering in de display in het museum.

Op zoek naar informatie over de crash waar dit wapen vandaan kwam heb ik dankbaar gebruik mogen maken van de informatie uit het boek “Vorden tijdens de bezetting”, van Robert Ellenkamp uit juli 1997 aangevuld met informatie en een afbeelding van Karl Lusink AIR WAR RESEARCHER ARGA Drempt. Dank hiervoor.

Nederlandse KNIL veldmuts

KNIL veldmuts jagers zijaanzicht

Deze muts is geschonken door een bezoeker in het museum en zijn vader heeft gediend bij het Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger.

Het model van deze veldmuts is lastig vast te stellen maar zeker voor 1942, de oranje bies en de hoorn werden standaard door het KNIL gebruikt.

KNIL veldmuts jagers zijde z embleem

WA en NSDAP lidspeld
WEA lidspels en NSDAP lidspeld

Deze 2 spelden zijn in 2012 gevonden in een laatje van een oude draaibank bij het uitruimen van een oude werkplaats. (schenking W. Manders Amsterdam)

Kruitkist vol verrassingen.

alles totaal bew

Van de 86 jarige heer Pothoven uit Epse kreeg ik een Engelse kruitkist vol met allerlei “oorlogssouvenirs” van hem. Hij woonde destijds in Deventer en ging als jongeman van rond de 18 jaar veel op pad en beschikte over een gezonde dosis nieuwsgierigheid. Hieronder zal ik de meeste objecten kort toelichten.

plexiglas foguren CU bew

Plexiglas of Mika zoals de bevolking het noemde was razend populair in de oorlog en iedere Nederlander wilde als er een vliegtuig gecrasht was wel graag een stuk van hebben. De heer Pothoven toen ca. 17 jaar bezocht in de oorlog een crashplaats van een Amerikaans vliegtuig in Wesepe bij Deventer en heeft daar allerlei onderdelen en een stuk plexiglas meegenomen.

Hij maakte een paar ringen , een propeller en een vliegtuigje van het “Mika”. De ringen waren erg populair en werden vaak voorzien van de Nederlandse driekleur rood-wit-blauw als teken van “stil”verzet.

Achterhoeks Museum 1940-1945
Marktstraat 6
7255 CA Hengelo (Bronckhorst)
Contact Jean Kreunen 06-51524091