Aanwinst van de maand

In deze rubriek laten we u een van de meest bijzondere aanwinsten van de afgelopen maand zien.

Het kan een kleine collectie zijn maar ook een klein object.

In alle gevallen is het een mooie aanwinst voor de museumcollectie.

Werken in Duitsland. Arbeidseinsatz.

Een documenten collectie van Jakobus Linschoten geboren 11-9-1921 uit Utrecht.

Hij heeft zich vrijwillig aangemeld voor de Arbeidsinzet in Duitsland en is daar vanaf 21-5-1942 als elektricien gaan werken in de Niederbarnimer Flugmotoren Werke in Basdorf. Het was een onderdeel van de BMW fabrieken.

 

Aanmeldings formulier Duitsland bew

De Duitse bezetter had een groot tekort aan arbeidskrachten in Duitsland. Er werd in Nederland veel propaganda gemaakt om Nederlandse mannen te werven om in Duitsland aan de slag te gaan. Er moet gezegd worden dat men voor die tijd goed betaald werd als men in Duitsland ging werken.

lager ausweis bew

Het lagerausweis dat iedere arbeider altijd op zak moest hebben.

paspoort bew

Vele Nederlanders zagen het echter als verraad als je vrijwillig in Duitsland ging werken. Velen probeerden er onderuit te komen door te gaan onderduiken. Niet iedereen was echter in de gelegenheid om een onderduik adres te zoeken laat staan vinden. In die gevallen bleef er dan geen andere keuze dan naar Duitsland af te reizen.

US Herinneringsspeld met een verhaal.

US-vliegtuigcrash-speldje

8th Air Force Wing die op Spicer’s  polsketting was bevestigd.

Een hele kleine aanwinst maar met een enorm verhaal. Dit speldje heb ik recent gekregen van de heer Frank uit Lochem die het als jongeman in de oorlog heeft gevonden tussen de niet geborgen restanten van een bij Lochem gecrashte P 47 Thunderbolt met aan de boord 2/Lt Harold E. Spicer. De heer Frank vond in de resten van het toestel een polsketting met daarop deze US wing van de luchtmacht. Hij bracht de ketting naar de politie en heeft er nooit meer iets van gehoord. Later vond hij dit stukje terug wat er blijkbaar was afgevallen en hiervan heeft hij deze speld gemaakt. De laatste resten van het toestel zijn een aantal jaren geleden geborgen door de ARGA. De heer Karl Lusink heeft het toestel toen geresearched en we mogen zijn informatie gebruiken voor ons verhaal. Hartelijk dank collega’s van de Aircraft Research Group Achterhoek. Hierbij het hele verhaal:

Een P47 crash bij Lochem

Op 21 september 1944 komt er om kwart over 4 in de middag tijdens een hevig luchtgevecht een Amerikaanse P47D “Thunderbolt” jager neer achter Zwiepseweg 143 in Langen, tussen Zwiep en Lochem. Het toestel slaat te pletter op een stuk land vlak naast de Berkel en de piloot komt bij de crash om het leven. Wie was deze piloot? En wat speelde er zich deze dag af in de lucht boven Lochem en omstreken? Aan de hand van bewaard gebleven Duitse en Amerikaanse documenten zullen we u precies vertellen wat er zich die dag afspeelde.

Arnhem

Deze 21ste september is een dramatische dag voor de Engelse luchtlandingstroepen op de Rijnbrug bij Arnhem. ’s Morgens in alle vroegte geven de laatste para’s zich over aan de Duitse overmacht bij de brug. De 1ste Britse Luchtlandingsdivisie kan dan alleen nog maar verdedigende stellingen innemen in en rond Oosterbeek. Het is ook de dag dat eindelijk de 1ste Poolse Parachutistenbrigade gedropt kan worden na enkele dagen van slecht weer in Engeland. Zij worden bij Driel gedropt en veroveren de zuidelijke Rijnoever die later van eminent belang zal blijken te zijn bij de evacuatie van de Engelse para’s uit de perimeter rond Oosterbeek. Ook het feit dat de Amerikanen de dag ervoor de Waal bij Nijmegen waren overgestoken kan het tij niet meer keren. De slag om Arnhem is voor de Geallieerden verloren. Arnhem is “a bridge too far”.

Verzetsman en Indië veteraan Zwaantinus E Oldenbeuving (29 –5-1920) Borger.

portef_ovw_en_foto

Uit de nalatenschap van bovengenoemde verzetsman hebben we van de zoon en schoondochter deze buitengewoon interessante set met geschiedenis gekregen. De kleine collectie bestaat uit 2 mooie fotoalbums met veel en kwalitatief goede foto’s uit de Indië periode. Verder een grote map met alle papieren en documentatie van de hele militaire loopbaan van de heer Oldenbeuving. Ook nog een klein in Indié gemaakt souvenir album met allerlei mooie fotokaarten van het mooie land.

Eén van de interessantste dingen is de portemonnee, een kado van het Bengaalse Rode Kruis, met scherfgat en daarin het persoonsbewijs en oorkonde van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten de N.B.S.  De portemonnee zat in de overall boven zijn bed en een scherf sloeg daar doorheen en beschadigde de portemonnee met inhoud en het fototoestel dat er achter lag. De aanval vond plaats in Tanjong Balei.

Kinderspeelgoed met propaganda achtergrond.

SA-pop_1

Een stuk kinderspeelgoed dat een absoluut diepere bedoeling heeft gehad. Het is een SA mannetje compleet in uniform met hakenkruis mouwband.

SA-pop_2

Zelfs de kleine kinderen werden tijdens de periode van Hitler Duitsland niet ontzien.

De allerkleinsten werden al vergiftigd met nazisymbolen.

Oud archief materiaal uit Warnsveld.

totaalshot

Deze kleine collectie is vele jaren geleden afgestoten door het archief van de voormalige gemeente Warnsveld in de Achterhoek. Eén van onze donateurs heeft het onlangs op zijn zolder terug gevonden en aan onze collectie geschonken.

Het is een bonte verzameling met allerlei dingen van de eerste tot en met de tweede wereldoorlog. Het meeste materiaal bestaat uit documentatie waaronder veel kranten en knipsels maar ook een aantal leuke vliegtuig pamfletten en landkaarten en een paar bijzondere affiches van de eerst wereldoorlog. Ook een leuke collectie mouwbanden van de LBD en het verzet en zelfs een veldmutsje van de BDM  Bund Deutscher Mädel. We hebben een kleine selectie gemaakt van de meest interessante dingen.

mouwbanden_verzet

De mouwbanden van het verzet waarvan de oranje mooi met de gemeentestempel van Warnsveld is gestempeld. N.B.S. staat voor Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten.

diverse_mouwbanden

De andere mouwbanden waaronder een Duitse “Strassenerlaubnis” om ’s avonds op straat te mogen komen. Een mouwband van de Nederlandse Volks Dienst N.V.D. een organisatie die onder Duits toezicht stond en de mensen hielp die dat nodig hadden.

Winterhulp mouwband, van de organisatie die alle mensen hielp die het in de winter moeilijk hadden. Ze collecteerden voor geld maar namen ook kleding en dekens in en verdeelden die dan opnieuw onder de mensen die dat zelf niet hadden.

L.B.D. gemeente Warnsveld Afd. 2 U. en L. Dienst (Uitkijk en Luister Dienst)

Duitse Kriegsmarine dolk

KM_Dolk_van_Riel_bew

Deze Duitse Kriegsmarine dolk heb ik gekregen uit de nalatenschap van verzetsman van Riel uit Borne. Het is het standaardmodel dat in 1938 werd ingevoerd als ”Dolch für Offiziere”. De portopee is gemaakt van aluminiumdraad zodat het zeewatervast was en is helemaal doorgesleten. Het is niet helemaal bekend bij welke gelegenheid hij de dolk heeft “gearresteerd”. (zo noemden ze bij het verzet het organiseren van materiaal) Het is een mooi stuk in een uitstekende staat. Schenking Dhr. Van Riel Lochem.

KM_Dolk_van_Riel_6_bew

De dolk is gemaakt door W.K.C. uit Solingen

Achterhoeks Museum 1940-1945
Marktstraat 6
7255 CA Hengelo (Bronckhorst)
Contact Jean Kreunen 06-51524091